Rəşad Mahmudov
Milli Məclisin üzvü, tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru

Yazıma "hər zaman apardığınız mücadilədə qalib Azərbaycan olsun" cümləsi ilə başlamaq istəyirəm.
1875-ci ildə xalqımızın maarifpərvər ziyalısı, görkəmli ictimai xadim Həsən bəy Zərdabi “Əkinçi” qəzetinin nəşri ilə təkcə milli mətbuatımızın əsasını yaratmadı, eləcə də xalqımızın milliləşmə məfkurəsinin oyanışında inqilab etməyi bacardı. İlk anadilli nəşrimiz olan “Əkinçi” milli maariflənmə işini mükəmməlcəsinə həyata keçirərək özündən sonra ləyaqətli estafet yaratdı. Beləliklə, “Əkinçi” məqsədli şəkildə elm, təhsildən uzaqlaşdırılan xalqımızın təfəkküründə dönüş nöqtəsi olaraq sonrakı illərdə millətin düşüncə sisteminin inkişafına təkan verdi. Maarifdən, elmdən məhrum bir xalq işıqdan məhrumdur şüarı ilə millət adına əməli iş görən Həsən bəyin şərəfli estafetini sonrakı illərdə
“Ah, unudulmuş Vətən, ah, yazıq Vətən” deyərək hayqıran Mirzə Cəlil
“Qeyrət” lə tamamlamağı bacardı və tərəqqimizə gur işıq saçdı.
“Əkinçi” qəzetinin Azərbaycan xalqının fikir tarixində özünəməxsus yeri var. Nəşrin qısa müddətdə mütərəqqi ideyaların mərkəzinə çevrilməsi də bunu təsdiqləyir. Azad və mütərəqqi fikirli müsəlman ziyalılarının da ilham mənbəyinə çevrilən “Əkinçi” qəzetinin fəaliyyətə başlaması təkcə Azərbaycan üçün deyil, bütün Qafqaz müsəlmanları üçün mühüm hadisə idi. Maarifçilik missiyası ilə haqsızlıqla, cəhalətlə mübarizə aparan qəzetin elm, təhsil və mədəniyyət mövzularına geniş yer ayırması, xalqı bilikli olmağa, cəhalətə boyun əyməməyə çağırması o dövrün ziyalıları tərəfindən rəğbətlə qarşılanırdı.
“Əkinçi” mövhumatı, geriliyi kəskin tənqid edirdi. Onun səhifələrində Qafqaz müsəlmanlarının sosial və mədəni vəziyyəti haqqında müxtəlif məqalələr dərc olunurdu ki, bu da inkişafa geniş meydan açırdı. Maarifçilik missiyasını üzərinə götürən qəzet qısa zamanda həm ziyalılar, həm də sadə insanlar arasında populyarlıq qazandı. Təsadüfi deyil ki, o dövrün görkəmli ziyalıları, yazıçıları qəzetlə əməkdaşlıq edir, vaxtaşırı məqalələr yazırdılar.
“Əkinçi” qəzetinin həmin dövr insanlarının sosial-mənəvi ideallarının formalaşmasında, onun sosial davranış normalarının mənimsənilməsində rolu xüsusilə böyükdür. Qəzetin cəmi 56 nömrəsi çap olunsa da, Azərbaycanda mətbəə ənənəsinin əsasını qoyan qəzet milli mətbuatın formalaşmasında və inkişafında əvəzsiz rol oynayıb. Buna görə də təsadüfi deyil ki, “Əkinçi” Azərbaycan ziyalılarının və xalqının ehtiyac duyduğu sıçrayış mexanizmi oldu, xalqımızın böyük iradə və fədakarlıq məktəbinə çevrildi. Ən əsası, milli demokratik jurnalistikanın gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaratdı.
Amma “Əkinci”nin ömrü qısa oldu. Çar Rusiyası qəzetin insanların maarifləndirilməsində, ictimai-siyasi proseslərlə daha yaxından tanış olmasındakı rolundan qorxdu və qəzetin nəşrini dayandırdı. Bununla belə, “Əkinçi”nin milli mətbuatımızın gələcəyinə saldığı maarifçilik işığı sönmədi, xalqını düşünənlərə mayak oldu.
Məhz “Əkinçi” ilə başlayan Azərbaycan mətbuatı yarandığı gündən hər zaman xalqın yanında olub. Böyük Həsən bəy Zərdabidən başlayan yol Xalq Cümhuriyyəti və ikinci dövlət müstəqilliyimizin qazanılmasında da eyni ləyaqətlə davam etdirilib. 44 günlük Vətən müharibəsində mətbuatımız haqq savaşımızın həqiqətlərini dünyaya çatdırmaqda misilsiz xidmətlər göstərdi, informasiya müharibəsinin qalibi oldu. Bu gün sürətli inkişaf dövrünə qədəm qoyan Azərbaycan dövlətinin dayaqlarından biri olan milli mətbuatımızla- xalqımızın ideoloji cəbhəsinin əsgərləri ilə haqlı olaraq fəxr edirik. Milli maraqlarımızın qorunmasını əsas vəzifəsi hesab edən jurnalistlərimiz alqışa layiqdir. Dostlar, peşə bayramınız bir daha mübarək. Hər birinizə və ailələrinizə sağlam, təhlükəsiz, xoş əhval-ruhiyyəli, ruzi bərəkətli, içində sevginin və mərhəmətin bol olduğu bir ömür arzulayıram. Hər zaman apardığınız mücadilədə qalib Azərbaycan olsun.